Oogsten uit de natuur

Brandnetelzaadjes

Brandnetel

Brandnetel (Urtica dioica) is er in overvloed! Je ziet het overal, langs wegen en velden, in bossen en midden in de stad. Het wordt vaak gezien als moeilijk onkruid. Maar zo zie ik het niet!

Waarom je brandnetel zou kunnen zien is omdat ze zich erom snel verspreiden via ondergrondse wortels. Vaak zijn veel brandnetels die je op een plek bij elkaar ziet, verbonden door één wortel.

Maar normaals, ik vind brandnetel geen moeilijk onkruid. Sterker nog het is een plant waar je onwijs veel mee kunt! Je kunt de plant bijvoorbeeld eten. De bladeren gebruiken als spinazie, wel even koken zodat de prik ervan af gaat. De zaden kun je drogen of roosteren en gebruiken als toevoeging op je maaltijd. De wortel kun je in soep verwerken. Je kunt zelfs bier en wijn maken van brandnetel. 

En wist je dat 100 gram verse brandnetelbladeren, 4 keer de dagelijkse hoeveelheid vitamine C bevatten? En bijna anderhalf keer de aanbevolen hoeveelheid vitamine E? Vitamine C is onder andere onwijs belangrijk voor de opname van calcium in je lichaam. En vitamine E is een antioxidant, die je helpt om vrije radicalen (slechte cellen) in je lichaam op te ruimen.

Daarnaast bevatten brandnetels mineralen als ijzer, calcium, chroom, selenium, silicium, zwavel, koper en zink. En vitaminen als A, D en K plus nog een heleboel verschillende B’s. 

De vezels van brandnetel kun je omtoveren tot touw, textiel of papier. De wortel kun je gebruiken als verfstof. Het is een waardplant voor veel vlinders en andere kleine beestjes. Én de plant wordt al eeuwenlang gewaardeerd om zijn geneeskrachtige eigenschappen – vooral niet te vergeten!

Het is een ontgiftende plant. Het is een bekend voorjaarskruid en wordt vaak in de lente gebruikt om de lever te ondersteunen en het lichaam weer aan te wakkeren na de winter (maar ook door het jaar heen). Een anti-allergeen, je kunt het dus inzetten bij allergieën van allerlei oorsprong. Ontstekingsremmend en dus pijnstillend. Fantastisch ingrediënt voor huid en haar verzorgingsproducten. Brandnetel is een sterk diuretisch kruid. Wat betekent dat je er van moet plassen. Dat kan interessant zijn bij reumatische aandoeningen of een blaasontsteking. En dan gaan brandnetelextracties ook nog prostaatvergroting bij mannen tegen. What a plant!

Brandnetelzaadjes
Mooie, groene brandnetelzaadjes

Maar goed, brandnetelzaadjes dus! 

Bruin brandnetelzaad
Zo oogst je ze liever niet

Brandnetels groeien vrijwel het hele jaar door. Tussen juli en september zijn er vaak de meeste zaadjes. Je kunt ze het beste oogsten als de zaadjes nog groen van kleur zijn, in plaats van bruin. Wat ik het makkelijkst vind is om met één hand (+handschoen) de zaadslierten vast te pakken en met de andere hand de trosjes los te knippen met een klein schaartje. Ik heb zelf een zakmes inclusief schaartje, maar een nagelschaartje werkt net zo goed! Op deze manier kun je een handvol trosjes afknippen om ze vervolgens in je oogstzakje of doosje te stoppen. Het is even wat werk, maar je bent lekker buiten én je eigen eten aan het verzamelen – dat is toch amazing?

Let er wel op: ook al is de brandnetel er in overvloed – je wilt niet alles van één plek plukken. Een ongeschreven wildpluk-regel is ‘oogst maximaal 10% van wat er is’. En dat alleen als er meer dan genoeg staat en het geen beschermde plant is! Zo hou je rekening met de beestjes die de zaadjes misschien ook lekker vinden en de plant zelf zodat hij zich kan voortplanten. Kortom, heb respect voor de natuur.

De smaak van de zaadjes is licht nootachtig. Qua structuur doet het mij een beetje denken aan maanzaad. Je kunt ze gebruiken zoals je ook lijnzaad of andere pitten/zaden zou gebruiken. Door je zelfgemaakte granola, in een smoothie, kruidenboter of over een salade.

Het is wel belangrijk dat je de zaadjes droogt als je ze wilt bewaren. Gedroogd zijn ze tot een jaar houdbaar in een afgesloten pot. Droog je ze niet, dan is de kans groot dat ze snel gaan schimmelen. Een keer een flinke batch plukken dus en je kunt ze het hele jaar als voedzame, wild-geoogste add-on gebruiken.

Je kunt de zaadtrosjes op een papiertje laten drogen op een warm plekje in huis. Ze zo’n 12 uur in de oven leggen, maximaal 40°C, met de deur op een kiertje. Of als je de luxe van een dehydrator hebt, kun je die ook gebruiken (ook op maximaal 40°C). De zaadtrosjes zijn droog als ze iets donkerder groen zijn, ze iets gekrompen lijken te zijn en de zaadjes makkelijk van het steeltje af te halen is. Wil je zien hoe je dat makkelijk doet? Ik heb een video voor je gemaakt waarin ik het laat zien!